In Bacharach aan de Rijn torent halverwege de heuvel een imposante ruïne. Die draagt de naam Wernerkapel en lijkt ontsnapt aan schilderijen van Caspar David Friedrich. Althans wanneer er nacht en sneeuw over zou zijn neergedaald, in de nabijheid een verdwaalde monnik met een kruis in zijn handen. Toen we er een paar weken geleden waren, was het echter snikheet, geen monnik, geen schilder. Wel veel stof en plukjes zuchtende wandelaars. Om de ruïne was een hekwerk aangebracht, in de hoop het verval te remmen. Een bij de kapel geplaatst bordje vertelde veel over de geschiedenis van de kapel en de naamgever ervan.

Zoals we de naam Bacharach onmiddellijk associeerden met Burt, de componist, zo leidden de gedachten bij Werner in de richting van Von Braun. Generatiekwestie natuurlijk. Wernher von Braun, Werner en Wernher, slechts een lettertje verschil. Het kleine Bacharach herdacht niet alleen de ‘heilige’ Werner, maar ook drie grote schrijvers: Clemens von Brentano, Victor Hugo en Heinrich Heine. Brentano had zijn Loreley in Bacharach gestald, Hugo stond met zijn hoofd op enkele plaatsen aan de Rijn, als dank voor de reisaantekeningen die hij aan die plaatsen had gewijd en dan was er Heine, Heinrich Heine, altijd de geestigste, in Duitsland altijd een ongemakkelijke aanwezigheid.

Heine en Bacharach
Uiteindelijk was het Heine die ons thuis al de weg wees naar de Wernerkapel. Daar moesten we heen. Heine schreef een onthutsend verhaal getiteld De rabbi van Bacharach. Ik las het onvoltooide werk in de vertaling van Ruth Wolf, in een bijna bejaarde pocket, waarvan de bladzijden na lezing uit het bandje vielen. Wat ik nu van het verhaal bezit, zijn losse bladen, geweldige bladzijden!
......