Enige tijd geleden bedachten Petra Boudewijn, Rick Honings en ik dat de tijd rijp was voor een vervolg op De postkoloniale spiegel, de Nederlands-Indische letteren herlezen. In de laatste vijftien jaar bleek het debat over Nederlands koloniale periode in Indonesië ingrijpend veranderd te zijn. De publicatie van Rémy Limpachs studie De brandende kampongs van generaal Spoor (2016) en het daaruit voortvloeiende groot opgezette ODGOI-onderzoek hadden het imago van Nederland als benevolente kolonisator voorgoed aan barrels gegooid.

Het voortschrijdend inzicht of beter: het na-ijlende besef dat de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog zich te buiten waren gegaan aan extreem geweld, oorlogsmisdaden en andere misstanden waren begaan resulteerde vanaf 2020 in diverse officiële spijtbetuigingen.

Minstens zo belangrijk voor de bewustwording daarvan als Limpachs studie was de eveneens in 2016 gepubliceerde Alfred Birneys bestseller De tolk van Java. Dankzij deze prijswinnende roman bereikte de geschiedenis van het bloederige geweld waarmee de Indonesische onafhankelijkheid gepaard ging en de trauma’s die dat bij de plegers daarvan en hun families naliet, het grote publiek. Hun verzwegen stemmen werden in zijn werk hoorbaar.

Bij nader inzien bleek dat niet beperkt te zijn gebleven tot Birney bloedstollende boek, ook in andere romans, in poëzie en toneelstukken gingen auteurs zich op een andere manier verhouden tot het koloniale verleden. Postkoloniale stemmen, Nederlands-Indische literatuur 2010-2025 is tegelijkertijd een bescheiden literatuurgeschiedenis van de recente Indische bellettrie als een verkenning van hoe schrijvers omgaan met de koloniale geschiedenis.

De voorkant van De postkoloniale spiegel was op onnavolgbare wijze ontworpen door Peter van Dongen, Nederlands’ belangrijkste striptekenaar van de afgelopen decennia. Met zijn Rampokan Java (1998) en Rampokan Celebes (2004) behoorde hij tot de eerste kunstenaars die de dekolonisatieoorlog in de Indonesische archipel vanuit een meervoudig perspectief belichtten.