Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Kom maar grond van Lieke Gorter.

Zo’n achternaam schept verplichtingen. Lieke Gorter (1989) kan in haar sterke debuutbundel Kom maar grond niet onder haar beroemde naamgenoot uit. Beroemd vanwege de openingsregel ‘een nieuwe lente en een nieuw geluid’. Daarop volgen nog een bladzij of veertig, maar wie herinnert zich verder iets van Herman Gorters ‘Mei’? Lieke Gorter levert een gedicht ‘Nieuw geluid’(of ‘Een nieuw geluid’ volgens de inhoudsopgave), maar de echo is zwaar vervormd.

De lezer vangt meer vervormde echo’s op in deze uitbundige poëzie. Lieke Gorter is ‘van god los’, meldt ze, maar ‘vol Bijbelse verzen die ik niet meer spreek’. Met name verzen uit Genesis, vermoed ik. De bundel telt niet voor niets zeven afdelingen. Vooral varieert ze op Genesis 3:19, ‘want stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren’. Op een of andere manier – zelfs AI weet me het hoe en waarom niet te vertellen – is daaraan later ‘van as tot as’ toegevoegd, en Lieke Gorter doet er nog een element bij. ‘Tussen as en grondwater’ luidt een regel uit haar ‘Wormenlied’. Ze vergeet de stof trouwens niet, ze beweert zelfs: ‘ook een stofnest is een nest’.

De bundel laat zich lezen als één lang dichtwerk, vaak gericht tot een mysterieuze E (‘zijn we elkaars weerklank of/ versplintert het spreken’). De slotregels klinken bijna uitdagend: ‘kom maar/ grond, kom maar grond’. Ik denk onwillekeurig aan een ander Bijbelwoord: ‘Dood, waar is uw prikkel?’ De gedichten zijn in dat licht als een loflied op leven, lijf en leden. Letters vol lichamelijkheid, neuzen en nekken, knieholtes ‘die naar zweterig plastic ruiken’ en oksels waarin je ‘takken eucalyptus’ opsnuift. Hier en daar, bijvoorbeeld als het gaat over ‘vellusharen’ (beter bekend als donshaartjes), grenst deze poëzie aan dermatologie.

Ze schrijft prachtig over aspirines: ‘kleine talismannen tegen sterfelijkheid’. Zoiets beoogt Lieke Gorter ook met deze teksten, verzet tegen de natuurwet, desnoods dwars tegen de zwaartekracht in, zoals ze schrijft in een gedicht: ‘elke centimeter/ een meter, een hand om de keel/ we stapelen stenen’. Een nieuwe Gorter en een nieuw geluid.

Mario Molegraaf

Kom maar grond, De Arbeiderspers, Paperback, 96 pag., € 20, –
ISBN: 9789029556835