Donderdag 24 september 2026
om 20:00 uur
Zaal 005, Lipsius-gebouw van de Universiteit Leiden, Cleveringaplaats 1, Leiden
gepubliceerd op 3 september 2026
Letter en Geest-lezing door Goran Bouaziz

Op donderdagavond 24 september vindt in zaal 005 van het Lipsius-gebouw van de Universiteit Leiden de eerste Letter en Geest-lezing van het nieuwe academisch jaar plaats: Strijdtoneel, door docent en promovendus Goran Bouaziz.

Wie dringt dieper door tot het evolutioneren of revolutioneren van de mens: de auteur die boeken laat verschijnen, of de auteur die stukken in het theater laat opvoeren? Voor Herman Heijermans, eigenzinnig socialist en onbetwistbaar de grootste Nederlandse toneelschrijver van de vorige eeuw, was het antwoord op die vraag duidelijk. Een schrijver die de maatschappij écht wilde veranderen, koos voor het toneel.

Heijermans’ aanpak oogstte niet alleen internationaal succes, maar vond ook navolging. In de jaren na zijn doorbraak regende het geëngageerde stukken die niets minder wilden dan de massa in beweging brengen: van socialistisch strijdtoneel en feministische drama’s tot koloniale satires en nationalistische mythespelen. Naarmate de jaren veertig in zicht kwamen, sloeg de stemming om. Menno ter Braak voorzag zijn enige toneelstuk van een kritisch nawoord: éigenlijk moest men zich niet met het theater willen inlaten. Het was een tweederangsvorm; een ‘medium van de massa’. Van het optimisme van Heijermans was weinig over.

In deze lezing over zijn promotieonderzoek met de titel Strijdtoneel. Toneelliteratuur en maatschappelijk engagement, 1900-1940 neemt Goran Bouaziz de toehoorders mee langs vier bewogen decennia Nederlands toneel. Hoe probeerden toneelschrijvers in deze periode hun publiek te raken, overtuigen en bewegen? Welk spel speelden zij met vorm, conventies en toeschouwer? Waarom moeten we hun stukken vandaag de dag herlezen, en bovenal: hóé?

Aanmelden

De lezing van Goran Bouaziz vindt op donderdag 24 september om 20:00 uur plaats in zaal 005, Lipsius, Cleveringaplaats 1, Leiden. Aanmelden (voor de lezing zelf of de livestream) kan via deze link.

 

Secret Link