Vrijdag 6 november 2026
om 14:30 uur
Hodshonhuis, Spaarne 17, Haarlem
gepubliceerd op 9 augustus 2026
Symposium ‘Liefhebbers, burgers en geleerden: Levende oude genootschappen’

Op vrijdag 6 november zal in het Hodshonhuis te Haarlem het symposium Liefhebbers, burgers en geleerden: Levende oude genootschappen plaatsvinden. Hiervoor zijn vertegenwoordigers uitgenodigd van andere ‘levende oude genootschappen’, die, net als de KHMW, hun wortels hebben in de Nederlandse Verlichting. Hoe blijven deze genootschappen relevant?

In de achttiende eeuw zijn er verschillende genootschappen opgericht. Sommige regionaal; andere gericht op een bepaald domein, enkele op volksopvoeding of handel. Een aantal van die oude genootschappen is nog steeds actief. Tot deze levende oude genootschappen behoren, geordend naar jaar van oprichting:

– de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (1752, opgericht als HMW)
– de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (1766)
– het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (1769)
– het Bataafsch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte (1769, Rotterdam)
– het Provinciaals Utrechts Genootschap (PUG, 1773)
– de Maatschappij voor Nijverheid en Handel (1777, opgericht als Oeconomische tak van de HMW)
– Teylers Godgeleerd Genootschap en Teylers Tweede Genootschap (1778)
– het Koninklijk Wiskundig Genootschap (1778)
– het Koninklijk Genootschap Physica (1782, Alkmaar)
– de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen (1782)
– het Genootschap ter bevordering van de natuur-, genees- en heelkunde (1790, Amsterdam)
– Diligentia. Koninklijke Maatschappij voor Natuurkunde (1793, Den Haag)
– Het Koninklijk Natuurkundig Genootschap (1801, Groningen)

Als sprekers zijn uitgenodigd:
– Dirk van Miert, directeur van het Huygens Instituut en bijzonder hoogleraar digitale kennisgeschiedenis (UU): Het maatschappelijke en culturele klimaat waarin burgers als liefhebbers zich in de achttiende eeuw in genootschappen verenigden om wetenschap, onderwijs en het welzijn van het Vaderland te bevorderen.
– Herman Paul, hoogleraar geschiedenis van de geesteswetenschappen (LEI): veranderingen in wetenschap en samenleving in de negentiende en twintigste eeuw en de veranderende positie van burgerlijke genootschappen in de Nederlandse kennisecologie.

In een panelgesprek met vertegenwoordigers van enkele genootschappen staat de vraag centraal hoe deze genootschappen in onze tijd, de eenentwintigste eeuw, een relevante rol kunnen blijven spelen.

Programma

14.00 uur Inloop met koffie en thee
14.30 uur Symposium
17.00 uur Borrel

Aanmelden

Aanmelden voor dit symposium kan via deze link. 

Secret Link