Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Charmolypi van Annelies Verbeke:

Die zoeken we op! De term uit de bekende televisiequiz is ook van toepassing op de eerste dichtbundel (na romans, verhalen en toneelwerken) van Annelies Verbeke (1976). Ze gebruikt voortdurend woorden als plitotaxis, backpfeifengesicht, post-pivotaanvliegroute. De hoofdpersoon in de gedichten is Nisaba, volgens de encyclopedie een Soemerische godin die onder meer over het schrift gaat. En dan is er de titel, een woord dat je af en toe tegenkomt in het Nieuwgrieks, Charmolypi, een versmelting van ‘charma’ (vreugde) en ‘lypi’ (verdriet). Het daarmee beschreven gevoel kennen we allemaal wel, vreugde die toch gepaard gaat met tranen, verdriet waarbij je uiteindelijk een lach niet kunt onderdrukken. De ideale vertolker van het sentiment – ik hoor hem net zingen nu de avond valt – is de merel.

Ondanks de titel is de stemming in deze gedichten vooral hilarisch. Er mag dan een godin in het middelpunt staan, je krijgt niet de neiging haar te vereren. Nisaba, voorzien van een ‘hoelahoep van pikken om haar middel, nek en arm’, deelt veel gebreken met jou en mij, maar dan een keer of tien uitvergroot, alsof goden een soort karikatuur van mensen zijn. Ze is gelukkig op de ons maar al te bekende wijze. Gelukkig omdat rampen even zijn uitgebleven: ‘Medische onheilsboodschap uitgesteld/ Zoveelste scheiding afgewend/ Zelf niemand aangereden, brandschade afwezig’.

Ze fietst, legt levensvragen voor aan Google AI en maakt een bucketlist. Maar grijs wordt het nooit, ze houdt zelfs een eenpersoonsbetoging met de leus ‘Stop de chromofobie!’ Een demonstratie voor meer kleuren dus: ‘Laat de mandarijnvissen los!/ Neem een voorbeeld aan de pijlgifkikkers!’ Annelies Verbeke maakt dat waar in deze poëzie, kleurrijk, onbeteugeld, uitbundig. Meer het domein van de gillende gaai dan van de melancholieke merel, eerlijk gezegd. Een godin middenin de mensenwereld, die het prima vindt om chips op de bank te eten. Misschien kijkt ze intussen naar de bekende quiz. En denk niet dat ze alle twaalf vragen goed heeft zonder opzoeken. Alwetend is ze namelijk allerminst: een van de gedichten heet ‘Nisaba moet nog veel leren’.

Mario Molegraaf

Charmolypi. Gedichten, De Geus, paperback, 72 pag., € 17,99
ISBN: 9789044552928