Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Ontzettingen van Piet Gerbrandy:

Ik ben een fan van zeep. De weelde van de eerste wasbeurt met zo’n blok, zo’n stuk, zo’n tablet. En dan het einde ervan, wat moet je met die onhandige restjes? Een vergelijkbare ervaring heb ik bij het lezen van Piet Gerbrandy (1958), een van onze boeiendste dichters. De nieuwe bundel Ontzettingen is een hoogtepunt in zijn oeuvre. De vijf reeksen van zeven gedichten staan allemaal keurig in het gelid en zijn voorzien van chique motto’s. Net of je zo’n veelbelovend stuk zeep in luxe verpakking in handen houdt. Maar steeds meer verlies je je grip, bij zeep en bij Gerbrandy.

Hij schrijft zeer lijfelijke poëzie, ongeveer zoals zeep je intiemste plekjes raakt. Wel heel direct komt hij over, ook al door de doeltreffende tekening van Anne van Herreweghen naast het gedicht, in ‘Klit’. Het orgaan beschreven in de gedragen Gerbrandy-taal: ‘Geborgen in vlezige plooien rins omschaduwd/ knopje dat diep tot in bodem veelvuldig bevingen wekt’. Het verhevene en het banale liggen in deze poëzie dicht bij elkaar. Het gaat in de reeks ‘Ontmoetingen’, een Hooglied volgens Gerbrandy, over ‘jouw hemelse dijen’, maar ook heel laag over ‘je zwoegende gevel’. Een dichter die vol is van de klassieken, maar toch profeteert over het moderne leven: ‘Ze hebben de linden gekapt het plateau geplaveid/ de dalen gezuiverd de hommels verjaagd/ de poelen gedempt en het meeste geteisem gedomesticeerd’.

In het gedicht ‘Hart’ zijn we live bij een operatie. In ‘Rapenburg’ neemt hij ons mee naar het Rijksmuseum van Oudheden. In een van de reeksen vervolgt hij het werk van andere dichters. Zo levert hij een nieuwe versie van J.H. Leopolds ‘Om mijn oud woonhuis peppels staan’ en bouwt hij voort op zijn eigen bundel De zwijgende man is niet bitter. Dat leidt tot een ondoorgrondelijk en afwerend zelfportret. Je herkent Gerbrandy meteen aan regels als: ‘Over drukke ecoducten trekken gisteren van hun habitat verdrevenen zich terug’. Regels die in steen gebeiteld lijken, maar bij nader inzien zijn ze gekrast in glibberige zeep, de meest exquise.

Mario Molegraaf

Ontzettingen. Met tekeningen van Anne van Herreweghen, Uitgeverij P, paperback, 56 pag., € 19,50