Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Op mijn tenen van Toon Tellegen:

Het laatste woord in wat Toon Tellegens laatste bundel lijkt is aan een engel. Natuurlijk een engel, want engelen bevolken en bepalen heel zijn poëtische oeuvre. Tussenschakels tussen hemel en aarde, nooit door iemand gezien en toch kan iedereen een engel tekenen. Toon Tellegen (1941) neemt in Op mijn tenen afscheid, met helemaal aan het slot weer een engelgedicht. Engelen zijn bij hem eerder afsplitsingen van zijn menselijke geest dan goddelijke afgezanten. Dus laat zelfs op het beslissende moment, wanneer je wijsheid verwacht, iets heel moois en verhevens, Tellegens engel het afweten. ‘Wat wil je van mij?’ vraagt de dichter aan de engel, de engel van de dood is de suggestie. Het antwoord: ‘Ik wil niets van je, helemaal niets’.

Toon Tellegen is altijd de dichter van het leven geweest, en logischerwijs dus ook de dichter van de dood. Net zo’n onverbrekelijk duo als in zijn werk mens en engel. Nu het einde nadert, blikt hij terug, terug naar zijn moeder, terug naar haar schoot. Een oeuvre lang op zoek naar waarheden, met misschien als belangrijkste ontdekking dat die waarheden er niet zijn. Hij varieerde ooit op het apostelwoord over geloof, hoop en liefde. Hij stelde daarvoor onrust, verlangen en onhandigheid in de plaats. Geen wonder dat dan de grote woorden opzij worden geschoven. Daar gaan ze, in het openingsgedicht van deze bundel, ‘het ondenkbare/ het ongrijpbare/ het onbeschrijflijke’ en zo nog een hele rij.

Ook op dit moment, juist op dit moment, op de grens, ‘het is bijna zover’, houdt Toon Tellegen het klein, voorlopig, ongewis. En toch is er een ander gebied, het gebied waarin zijn prachtige, praterige, tastende gedichten bestaan. Een dichter die dichtbij blijft en je daarom zo treft. En een dichter die in zijn kunst naar het hoogste streeft. Hij richt zich in deze bundel niet alleen tot zijn engel, maar ook tot zijn muze: ‘vergeet niet dat ik altijd, altijd op mijn tenen sta/ voor jou’. Nog hoger lukt een mens niet, op je tenen, reiken maar nooit bereiken.

Mario Molegraaf

Op mijn tenen, Uitgeverij Querido, paperback, 48 pag., € 19,99
ISBN: 9789025321086