Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Noord-Vlaanderen in gedichten van Emma Crebolder.

Brute boten buigen brute bochten door. Ik loop de dijk op bij Paal, en zie de ruwe industrie van de Antwerpse haven en tegelijk het ruige oer-landschap van het Verdronken Land van Saeftinghe. Een van de wonderlijkste vergezichten ter wereld, zomaar in een hoek van Zeeuws-Vlaanderen. Een enorm containerschip kronkelt vlakbij de vaargeul door, dieselrook uitstotend boven vogelgebieden. Een land van schorren en slikken, van wulpen, wielen en vooral de Westerschelde, ongrijpbaar natuurgebied én grillige vaarweg. Het land van Emma Crebolder (1942), dichteres van vele bundels vanaf Zwakzinnig Kind (1978, over haar oudste dochter Irma) tot en met Uitlichten (2022). Kind van Sint Jansteen, maar tegelijk wereldburgeres, zo woonde ze jaren in Tanzania.

De avond voor mijn avontuur in Paal is in een afgeladen zaal van het dorpshuis in haar geboorteplaats haar nieuwe bundel gepresenteerd of eigenlijk een bloemlezing met eerder gebundeld en nog ongebundeld werk, toegelicht en samengesteld door haar jongere broer Paul van der Velde. Dit alles onder de noemer Noord-Vlaanderen in gedichten. Noord-Vlaanderen? Die regio kenden we niet, maar na deze bundel wél, grenzeloos grensland tussen Nederland en België, misschien eerder Zuid-Zeeland dan Noord-Vlaanderen. Een regio uit de herinneringen en dromen van Emma Crebolder, een regio die werkelijk bestaat, zoals de met kaarten bedrukte flappen benadrukken.

Gedichten met geografie, lyriek met landkaart, poëzie met plattegrond, benen op de bodem, maar hoofd in de wolken. Gedichten geworteld in de Zeeuws-Vlaamse dekzandruggen, in het dorp van de dichteres en in haar familiehistorie. Gedichten van heel dichtbij in plaats van onbereikbaar ver weg. Gedichten die met al hun leven even de pijnlijke diagnose tegenspreken van Ronald Giphart: ‘De Nederlandse poëzie bevindt zich langzamerhand wel in de reanimatiefase’. Gedichten vol vlas en de Vos Reinaerd, de held uit het regionale meesterwerk met universele strekking, ook een bewoner van dit land. De omstreken van Sint Jansteen verkend, met op de achtergrond ‘de zoute/ rivier die steeds mijn kinder-/schrammen had genezen’. Ga mee op het pad dat Emma Crebolder het liefste nam, ‘in dagen dat de misthoorn/ op de Schelde’ klonk.

Mario Molegraaf

Noord-Vlaanderen in gedichten, Vortex, paperback, 120 pag., € 20,– 
ISBN: 9789081146838

De bundel is verkrijgbaar via deze link.