Onlangs verscheen bij de Primavera Pers Van liefdadigheid naar abortusstrijd. Leidse vrouwen en de Nederlandse vrouwenbeweging van 1860 tot 1990 van Agnes van Steen. Dit boek vertelt het verhaal van 130 jaar strijd voor vrouwenrechten in Nederland, zoals deze gevoerd werd vanuit Leiden. Centraal staan de vrouwen die in deze periode actief waren in de Leidse, en vaak ook in de landelijke vrouwenbeweging die uit meerdere organisaties bestond. De vrouwen krijgen dankzij deze publicatie een gezicht.

Ook de rol van de Universiteit Leiden in de emancipatiestrijd wordt door Van Steen belicht. Haar onderzoek begint bij de opkomst van de vrouwenbeweging in de negentiende eeuw. In die tijd gingen vrouwen zich ook in georganiseerde vorm bezighouden met liefdadigheid. Deze activiteiten waren vaak een opstapje naar de vrouwenbeweging, later de ‘eerste feministische golf’ genoemd. Tijdens deze eerste ‘golf’ lag de nadruk op de economische zelfstandigheid van vrouwen en het vrouwenkiesrecht. Na de verwerving van het vrouwenkiesrecht in 1919 was er weliswaar niet langer sprake van een ‘golf’, maar de vrouwenbeweging bleef wel degelijk voortbestaan. Zij leefde op als maatschappelijke omstandigheden daartoe aanleiding gaven, zoals in de crisisjaren ’30.

Het doorbreken van traditionele rolpatronen en de legalisering van abortus waren strijdpunten van de tweede feministische golf die opkwam in de jaren ’70, met als bekendste organisatie de actiegroep Dolle Mina. Het boek eindigt met het inzakken van deze golf, al ging de vrouwenbeweging ook daarna door. Zij leeft nog steeds op als daartoe aanleiding is; de recente heroprichting van Dolle Mina is daarvan een voorbeeld.

Van liefdadigheid naar abortusstrijd. Leidse vrouwen en de Nederlandse vrouwenbeweging van 1860 tot 1990, Primavera Pers, paperback, 400 pag., € 37.50
ISBN: 9789059974296