
Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Kintsugi van Lucas Hirsch:
Het gaat heftig toe in het leven van Lucas Hirsch (1975) en zijn gedichten klinken niet minder heftig. ‘Wellicht te nauw, zelfs rauw/ maar het is tijd dat iemand/ de lucht komt klaren./ Met taal de trauma’s temt,’ schrijft hij in een van de eerste gedichten van Kintsugi. Dat Japanse woord – letterlijk ‘gouden verbinding’ – verwijst naar de kunst om keramiek met gouden of zilveren lak te repareren. De scherven lijmen, dat is wat Lucas Hirsch in deze dichtbundel doet. Een bundel met twee afdelingen, ‘Ashuis’ en ‘Toen ik brak’. In een epiloog sluit hij af én kondigt hij een vervolg aan. Kintsugi is de tweede aflevering van een drieluik dat begon met de roman Shotgun Wedding (2022) en zal worden afgesloten met een poëziebundel Ankers hemelwaarts.
De twee afdelingen van Kintsugi staan, zoals hij in het in de epiloog noemt, in het teken van ‘de familielijn en dode vriend’. De dode vriend is de in september 2019 nabij zijn huis doodgeschoten advocaat Derk Wiersum, betrokken bij het Marengo-proces. Aan diepe emoties hierover ontbreekt het bij Lucas Hirsch niet. ‘Dodemaansmaand september dient zich aan./ Ik noem het sinds een jaar bij naam,’ en zo raast hij door in eenentwintig gedichten die worstelen om poëzie te worden. Eenentwintig gedichten vol rouw: ‘Rouw kauwt niet voor ze slikt,/ ze slokt’.
Misschien nog onthutsender zijn de gedichten, ook eenentwintig, over zijn familiegeschiedenis. ‘Een roedel vergaste familieleden’. Een opa die Vught, Westerbork, Theresienstadt, Auschwitz en Gross-Rosen overleefde, maar de rest van zijn bestaan onhandelbaar was: ‘Alles ging aan diggelen. De dokter kwam dan met een spuit en opa sliep’. De kleinzoon heeft het er nog altijd moeilijk mee, lees wat voor giftige praatjes hij moet aanhoren over Joden en Holocaust. Hij ligt wakker van ‘woke’ en onthult wie hij is. Zoals wij allemaal heeft hij niet één identiteit, maar allerlei identiteiten, ‘een optelsom’ van onder meer Joods en Brabants bloed: ‘Ik deel mezelf omdat ik wil dat je weet wat je cancelt’. Is het gouden lijm die hier blinkt?
Mario Molegraaf
Kintsugi, De Arbeiderspers, paperback, 72 pag., € 19,99
ISBN: 9789029547840