Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over Metamorfosen van Ellen Deckwitz:

Voor de Poëzieweek 2026 met het thema ‘metamorfose’ schreef Ellen Deckwitz (1982) een bundel Metamorfosen. We hadden natuurlijk al poëzie onder deze titel. De Romein Ovidius laat in zijn Metamorfosen een nimf in een olijfboom veranderen, een jager in een hert. De goden vertonen verdacht menselijke trekken in zijn werk en de mythologie wordt merkwaardig platvloers. Bij Ellen Deckwitz zien we een vrouw in een regenworm veranderen, ‘trouwens allesbehalve matig/ om een worm te zijn: een beetje/ kronkelen, een beetje sabbelen/ aan de wortels van egelantieren’. Verder worden ‘hormonenroedels’ die door haarvaten razen ‘sledehonden in een sneeuwstorm’. Ovidius hield de moed erin, met de melding ergens in het laatste hoofdstuk: ‘Alles verandert, maar niets gaat te gronde’. Ellen Deckwitz heeft daarop een variant. Na het ‘Grote Loslaten’ ervaart ze een soort verzoening en zo krijgen de gedichten een even sensationeel als alledaags slot: ‘Dus dit is nou overleven, dacht ik. Ik liep het flauwe toiletlicht in,/ de geur van verse urine tegemoet’.

Daar word je vrolijk van, een gevoel dat Ellen Deckwitz de lezer al sinds haar debuut De steen vreest mij (2011) bezorgt. Er zijn aardig wat Nederlandse dichters die je laten grijnzen, een paar bezorgen je een glimlach, maar zij laat je soms schaterlachen. Misschien ook om jezelf, want haar literatuur is een spiegel van het leven. Het leven dat een tragedie is, maar van gepaste afstand ook een komedie.

In haar negen ‘metamorfosen’ gaat het – de ‘hormonenroedels’ hadden het al verraden – over de liefde. Ongelukkige liefde, is er ook andere? Het begint altijd zo mooi, de zoektocht naar ‘een mens die alles/ goed zou maken’. Later is er het labyrint van spijt. ‘Het was magisch/ en fantastisch,’ zegt de verliefde uit de eerste metamorfose. De stemming slaat al snel om. De ‘achtste metamorfose’, wat mij betreft de allermooiste, bestaat uit bedenkingen bij het thema ‘als je weggaat’. Maar het komt dus goed, min of meer, in deze bundel met gratis gedichten en kostbare levenswijsheden. Had je nog wat, oude Ovidius?

Mario Molegraaf

Metamorfosen – Poëziegeschenk 2026, Poëziecentrum, paperback, 32 pag., gratis bij besteding van €12,50 aan poëzie