Sinds 1983 verschijnt het Nieuw Letterkundig Magazijn, het halfjaarlijkse tijdschrift van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Het blad bevat literaire en historische bijdragen van een –minder of meer– licht wetenschappelijk karakter, waarbij de nadruk ligt op de Nederlandse literatuur. Vanaf 2021 is de naam veranderd in Accolade, en heeft het tijdschrift een nieuwe vormgeving gekregen.  Er verschijnt nu jaarlijks één nummer op papier.

De jaargangen 1 t/m 33 van het NLM zijn al gedigitaliseerd en op de DBNL terug te vinden. Om hier nog eens de aandacht op te vestigen duiken de redacteuren van Accolade regelmatig in het rijke archief van het tijdschrift om er een bijzonder artikel uit te lichten. Dit keer kiest Rietje van Vliet ‘Carel Vosmaers dodendans van 1870’ van Nop Maas:

Op 17 juni 1988 werd de honderdste sterfdag van Carel Vosmaer herdacht. ‘Wijsgerig van aanleg, miste hij de voornaamste hoedanigheid van den wijsgeer’, was het oordeel van Willem Asselbergs (aka Anton van Duinkerken) in ‘zijn’ katholieke dagblad De Tijd (1931), om te vervolgen met ‘Dichterlijk van nature, had hij te weinig fantasie om een echt dichter te zijn.’ Van de negentiende-eeuwse letterkundige en kunsthistoricus Vosmaer had de latere Nijmeegse hoogleraar Nederlandse Letterkunde bepaald geen hoge pet op.

Hoe lovend waren daarentegen de loftuitingen aan het adres van Vosmaer, getuige het Vosmaer-nummer van het Nieuw Letterkundig Magazijn in 1988. Er was in opdracht van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde een gevelsteen onthuld op het voormalige woonhuis van Vosmaer (De Ruyterstraat 73 in Den Haag) en er waren lezingen. Nop Maas bijvoorbeeld gaf een analyse van de mogelijke oorzaken die de neergang van Vosmaers roem in de twintigste eeuw in gang hebben gezet.

Ook schreef Maas een alleraardigst artikel over de dodendans van Vosmaer van 1870, afgedrukt in het culturele weekblad De Nederlandsche Spectator. Het jaartal 1870 is een gedenkwaardig jaar, omdat in die zomer de Frans-Duitse oorlog uitbrak, die ondanks de betrekkelijk korte duur (nog geen jaar) ruim tweehonderdduizend militairen en burgers het leven kostte. In zijn artikelen getuigde Vosmaer van zijn afschuw van het oorlogsbedrijf.

Samen met de jonge jurist Victor de Stuers was Vosmaer verantwoordelijk voor de spotprent ‘Een doodendans van 1870’. Die bestaat uit twaalf scènes, in de vorm van een dodendans, over de politieke gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Maas licht die scènes stuk voor stuk toe.

Begrijpelijkerwijs hebben de meeste afbeeldingen betrekking op de oorlog, maar in een van de scènes komt de autoritaire Spaanse koningin Isabella II voorbij, die in 1870 gedwongen was troonsafstand te doen ten gunste van haar zoon. De Spanjaarden hadden genoeg van haar, niet alleen omdat ze beperkt van geest zou zijn, maar vooral omdat ze er een grote schare minnaars op nahield (Wikipedia). Haar relatie met de voormalige operazanger Carlos Marfori, die ze met lucratieve baantjes begiftigde, bracht haar positie op de troon voorgoed aan het wankelen.

Lees hier ‘Carel Vosmaers dodendans van 1870’ van Nop Maas.