{"id":18056,"date":"2025-05-22T08:46:58","date_gmt":"2025-05-22T06:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mdnl.nl\/?p=18056"},"modified":"2025-05-22T08:46:58","modified_gmt":"2025-05-22T06:46:58","slug":"uit-het-jaarboek-archief-hendrik-cornelis-touw-1903-1972","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mdnl.nl\/?p=18056","title":{"rendered":"Uit het Jaarboek-archief: Hendrik Cornelis Touw (1903-1972)"},"content":{"rendered":"<p><em><i>Sinds 1766 verschijnt het\u00a0<\/i><\/em><a href=\"https:\/\/www.mdnl.nl\/?page_id=4752\"><strong><b>Jaarboek<\/b><\/strong><\/a><em><i>\u00a0van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, een van de langstlopende boekenreeksen van ons land. Al ruim 250 jaar vormt het<\/i><\/em>\u00a0Jaarboek\u00a0<em><i>een waardevolle publicatie,\u00a0<\/i><\/em><em><i>onder andere door de hierin opgenomen uitgebreide Levensberichten van overleden leden.<\/i><\/em><\/p>\n<p><em><i>Bijna alle\u00a0<\/i><\/em><a href=\"https:\/\/www.mdnl.nl\/?page_id=4752\"><strong><b>Jaarboeken<\/b><\/strong><\/a><em><i>, vanaf 1766, zijn<\/i><\/em><em><i>\u00a0gedigitaliseerd en op de<\/i><\/em>\u00a0DBNL<em><i>\u00a0terug te vinden. Om hier nog eens extra de aandacht op te vestigen duiken de redactieleden van het\u00a0<\/i><\/em>Jaarboek\u00a0<em><i>regelmatig in het rijke archief om er een bijzonder artikel uit te lichten. Voor deze eerste aflevering kiest Marcel Barnard het Levensbericht van Hendrik Cornelis Touw:<\/i><\/em><\/p>\n<p><strong>Hendrik Cornelis Touw (1903-1972)<br \/>\n<\/strong>Terecht maken zij deel uit van de Maatschappij, een kleine groep theologen, dominees, hoogleraren. Terecht, want die enkelen zijn en blijven dragers van de cultuur, juist in hun dwarsheid en kritische houding tegenover wat gangbaar is. Zo ook de Leidse predikant H.C. Touw met zijn verzet tegen <em>De burgerlijkheid der kerk <\/em>(Amsterdam z.j.). Het is wonderlijker dat het christendom zo\u2019n door en door burgerlijke religie is geworden dan dat enkele intellectuelen en kunstenaars erbij zijn gebleven of ertoe zijn teruggekeerd (Reve, Otten, Hugo Ball, Strawinsky, P\u00e4rt).<\/p>\n<p>In mijn boekenkast staan twee kloeke delen <em>Het verzet der Nederlandsche Hervormde Kerk <\/em>(Den Haag 1946) die dominee H.C. Touw heeft geschreven in een al tijdens de oorlog door \u2018de Urgentieraad der Algemeene Synode\u2019 van die kerk verstrekte opdracht. Mijn Leidse vader sprak altijd over de preek van dominee Touw op 3 oktober 1941 in de Pieterskerk. Hoewel pas twaalf jaar oud, had die preek grote indruk op hem gemaakt. Touw kreeg een Levensbericht, geschreven door de Leidse theologiehoogleraar H.Berkhof. Ook hij spreekt over de preek van Touw op Leidens Ontzet voor een gehoor van behalve mijn vader ook vele anderen, onder wie de NSB-burgemeester van Leiden. Die laatste had hem bij voorbaat al bedreigd als de preek hem niet zou bevallen. Berkhof schrijft: \u2018Touw tekende in zijn preek met meesterhand de problemen van het beleg op zulk een wijze (de armoede, de uitzichtloosheid, het listige bedrog van de \u201cglippers\u201d, prins Willem die de strijders alleen \u201cuit de verte\u201d kon aanvuren, enz.), dat er voor de hoorders datgene plaats vond wat de filosoof H.-G. Gadamer veel later zou beschrijven als de noodzakelijke \u201cHorizontverschmelzung\u201d tussen de situatie uit het verleden en die uit het heden.\u2019<\/p>\n<p>In onze huidige wereld verzamelen theologen intussen nieuwe moed.<\/p>\n<p>Marcel Barnard<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/tekst\/_jaa003197501_01\/_jaa003197501_01_0011.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Lees hier<\/strong> <\/a>het Levensbericht van Hendrik Cornelis Touw (1903-1972), geschreven door H. Berkhof.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17740\" src=\"https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2.jpg\" alt=\"\" width=\"1051\" height=\"664\" srcset=\"https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2.jpg 1051w, https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2-1024x647.jpg 1024w, https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2-150x95.jpg 150w, https:\/\/www.mdnl.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Jaarboek-rubriek-2-768x485.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1051px) 100vw, 1051px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sinds 1766 verschijnt het\u00a0Jaarboek\u00a0van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, een van de langstlopende boekenreeksen van ons land. Al ruim 250 jaar vormt het\u00a0Jaarboek\u00a0een waardevolle publicatie,\u00a0onder andere door de hierin opgenomen uitgebreide Levensberichten van overleden leden. Bijna &hellip; <a href=\"https:\/\/www.mdnl.nl\/?p=18056\" class=\"more-link\">Verder lezen <span class=\"screen-reader-text\">Uit het Jaarboek-archief: Hendrik Cornelis Touw (1903-1972)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17740,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18057,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18056\/revisions\/18057"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdnl.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}